ŚWIADECTWA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ

Podstawą prawną na poziomie Unii Europejskiej jest Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynku. To ona narzuca konieczność wprowadzenia odpowiednich regulacji, prawnych mających na celu wprowadzenia obowiązkowego certyfikowania budynków najpóźniej od dnia 1 stycznia 2009 roku.

[Dyrektywa 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 16 grudnia 2002 r. dotycząca jakości energetycznej budynków]

Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej konieczne stało się wdrożenie Dyrektywy 2002/91/EC
w naszym kraju. Wprowadza ją nowelizacja ustawy Prawo Budowlane z dnia 19 września 2007 roku. W celu pełnego wdrożenia postanowień Dyrektywy 2002/91/EC 6 listopada 2008 roku Minister Infrastruktury podpisał 3 rozporządzenia niezbędne do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej budynków, a mianowicie:

• *Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 roku, w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej
• *Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 roku, zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego
• *Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 roku, zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

(źródło: Strona MI www.mi.gov.pl)

Świadectwa charakterystyki energetycznej

Od dnia 1 stycznia 2009 w związku z nowelizacją Ustawy Prawo Budowlane każdy budynek, dom, czy mieszkanie, podlegające sprzedaży, wynajmowi lub oddane do użytkowania raz na 10 lat będzie musiało mieć sporządzone świadectwo charakterystyki energetycznej dokładnie określające jego zużycie energii.

Świadectwo charakterystyki energetycznej, będące charakterystyką energetyczną budynku lub lokalu, określa wielkość energii wyrażoną w kWh/m2/rok. Jest to energia niezbędna do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem tego budynku lub lokalu.

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową jest podsumowaniem szeregu obliczeń uwzględniających parametry instalacji ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, ciepłej wody użytkowej i oświetlenia w budynkach. Obliczenia zapotrzebowania ciepła użytkowego do ogrzewania i wentylacji wykonuje się dla normatywnych warunków użytkowania oraz w oparciu o dane klimatyczne. Dane do obliczeń określane są na podstawie dokumentacji budowlanej lub obmiaru budynku istniejącego i przyjmuje sie standardowe warunki brzegowe (np. standardowe warunki klimatyczne, zdefiniowany sposób eksploatacji, standardową temperaturę wewnętrzną i wewnętrzne zyski ciepła itp.). Z uwagi na standardowe warunki brzegowe, wartości zużycia energii jakie uzyskujemy nie pozwalają jednak wnioskować o rzeczywistym zużyciu energii budynku. Taki audyt energetyczny kończy się wyznaczeniem wskaźnika EP i EK. Zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną EP określa efektywność całkowita budynku. Uwzględnia ona obok energii końcowej (EK), dodatkowe nakłady nieodnawialnej energii pierwotnej na dostarczenie do granicy budynku każdego wykorzystanego nośnika energii (np. oleju opałowego, gazu, energii elektrycznej, energii odnawialnych itp.). Małe wartości wskazują na nieznaczne zapotrzebowanie i tym samym wysoką efektywność i użytkowanie energii chroniące zasoby i środowisko. Charakterystyka energetyczna jest to zbiór danych i wskaźników energetycznych budynku dotyczących obliczeniowego zapotrzebowania budynku na energię na cele centralnego ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji, a w przypadku budynku użyteczności publicznej także oświetlenia.

Jak ma wyglądać świadectwo energetyczne?

Świadectwo energetyczne musi być wykonane w formie pisemnej i elektronicznej. Forma pisemna ma być załącznikiem do książki obiektu budowlanego, elektroniczna zaś, służyć ma spełnieniu obowiązku rejestracji dokumentów w krajowym rejestrze świadectw.

Wzory świadectw energetycznych (wg Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 roku, w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej):

• *Świadectwo energetyczne dla budynku mieszkalnego,
• *Świadectwo energetyczne dla lokalu mieszkalnego,
• *Świadectwo energetyczne dla budynku niemieszkalnego,
• *Świadectwo energetyczne dla części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową.

Świadectwo dla budynku ma wygląd czterostronicowej broszury w formacie A4. (dla lokalu mieszkalnego oraz części budynku sporządza się certyfikat trzystronicowy)

Na pierwszej stronie znajdują się podstawowe informacje o budynku (rodzaj, adres, zdjęcie itp.). Poniżej umieszczona jest grafika przedstawiająca obliczeniowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną. Podana jest również wartość zapotrzebowania na energię końcową budynku. Na tej stronie znajdują się również dane certyfikatora oraz data wystawienia świadectwa.

Na drugiej stronie umieszczone są dane cząstkowe mające wpływ na określenie zapotrzebowania na energię (charakterystyka techniczno – użytkowa budynku), zapotrzebowanie na energię w podziale na ogrzewanie i wentylację, ciepłą wodę użytkową, klimatyzację i oświetlenie.

Trzecia strona zawiera uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcową.

Czwarta strona certyfikatu to objaśnienia oraz informacje dodatkowe.

Świadectwo energetyczne jest ważne przez 10 lat od dnia wystawienia. Po upływie tego czasu, jeśli w budynku nie dokonano żadnych modernizacji, wpływających na wartość wskaźnika zintegrowanej charakterystyki energetycznej, audytor musi potwierdzić jego aktualność i przedłużyć ważność na kolejne 10 lat.

Świadectwo energetyczne jest związane tylko i wyłącznie z budynkiem bądź lokalem i ma stanowić załącznik do książki obiektu budowlanego, nie jest związane z właścicielem budynku.

Co to jest wskaźnik EP?

Jest to roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku, lokalu mieszkalnym lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno - użytkową, wyrażone w kWh/(m2/rok)

Część budynku stanowiąca samodzielną całość techniczno – użytkową - Jest to część budynku o jednej funkcji użytkowej, dla której zastosowane rozwiązania konstrukcyjno – instalacyjne pozwalają na niezależne jej funkcjonowanie zgodnie z przeznaczeniem oraz ustalonym sposobem użytkowania, przy zachowaniu przepisów techniczno – budowlanych.

Co to jest wskaźnik EK?

Jest to roczne zapotrzebowanie energii końcowej na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku albo lokalu mieszkalnym, wyrażone w kWh/(m2/rok)

Kto może sporządzić świadectwo energetyczne?

Certyfikaty energetyczne mogą sporządzać osoby, które posiadają pełną zdolność do czynności prawnych, nie były karane, ukończyły studia magisterskie i posiadają uprawnienia do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyły szkolenie i złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Za równorzędne z odbyciem szkolenia oraz złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego uznaje się ukończenie przynajmniej rocznych studiów podyplomowych na kierunkach architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków.

Świadectwa budynku nie może wystawić jego projektant, kierownik budowy, właściciel, a także zarządzający budynkiem.

Jakie budynki są zwolnione z obowiązku posiadania certyfikatu energetycznego?

Z obowiązku posiadania certyfikatu energetycznego zwolnione są budynki podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków, używane jako miejsca kultu i do działalności religijnej, przeznaczone do użytkowania w czasie nie dłuższym niż dwa lata, niemieszkalne służące gospodarce rolnej, przemysłowe i gospodarcze o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/m2/rok, mieszkalne przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku, wolnostojące o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.

Będą kary za brak świadectw energetycznych

Ogłoszenie o sprzedaży mieszkania będzie musiało zawierać informacje o charakterystyce energetycznej. Za brak takich danych lub sprzedaż mieszkania bez świadectwa energetycznego będą groziły kary. Wszystkie budynki sprzedawane lub wynajmowane na rynku pierwotnym i wtórnym będą musiały posiadać świadectwo energetyczne. Wskaźnik jakości charakterystyki energetycznej danego budynku będzie musiał być zamieszczony w ogłoszeniu o sprzedaży lub wynajmie. Jeżeli właściciel takiego dokumentu nie przedstawi kupującemu, to zostanie ukarany. Takie zmiany w zakresie certyfikacji energetycznej budynków proponują Parlament Europejski i Rada Europy, które w grudniu przyjęły nowelizację Dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD).

Zgodnie z nowelizacja ustawy Prawo budowlane od 1 stycznia 2009r. obowiązkowo należy sporządzić świadectwo charakterystyki energetycznej dla każdego budynku oddawanego do użytkowania oraz podlegającego zbyciu lub wynajmowi (art.5 ust.3). Nie wypełnienie tego obowiązku podlega odpowiedzialności karnej z art. 93 i 94 ustawy PB. Z artykułu tego jasno wynika, że jeżeli ktoś rażąco nie przestrzega przepisów art. 5 (czyli także ust. 3–6 dotyczących sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej) podlega karze grzywny na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Ze względu na ogólnie panujący bałagan w urzędach i na rynku nieruchomości, inspektorzy nadzoru budowlanego są pobłażliwi i jeszcze nikogo nie ukarali. Okres sankcji może się jednak skończyć i już niedługo mogą nakładać grzywny zgodnie z art. 95 i 96 na podstawie ustawy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (DzU z 2001 r. Nr 106, poz. 1148).